Derya Karadeniz

Sara İle Karışan Uyku Hastalıkları Nelerdir?

  • Prof. Dr. Derya Karadeniz

Bazı uyku hastalıkları, sara nöbetlerine benzeyebilir. Örneğin derin NREM uyku evrelerinde ortaya çıkan şaşkın bakma, konuşma, uyurgezerlik ve uyku terörü gibi parasomni hastalıkları bazı sara nöbetlerini taklit edebilir. Bu türdeki uyku hastalıklarında görülen ataklar basmakalıp değildir; yüzde korku ifadesi, terleme çarpıntı gibi belirtileri vardır ve sıklıkla gecenin ilk yarısında görülürler. Ergenlikten sonra kaybolma veya daha seyrek olma eğilimindedirler. Bu hastalıkların uykuda ortaya çıkan sara nöbetlerinden ayırt edilmesi her zaman gözlem ile mümkün olmayabilir. Çok kanallı EEG’yi içeren polisomnografi tanının konmasını sağlar.

Placeholder

Uykuda altını ıslatma veya uykuda diş gıcırdatma da sara nöbetleri ile karışabilen uyku hastalıklarıdır. Ancak gece uykuda ortaya çıkan bazı sara nöbetleri sırasında da nöbete bağlı olarak idrar kaçırma veya çenede kilitlenme olabilir. Bu iki durumun birbirinden ayırt edilmesi için de gece uyku sırasında polisomnografi eşliğinde çok kanallı EEG tetkiki yapılmalıdır.

Uyku hastalıklarının EEG özellikleri ile sara hastalıklarının EEG özellikleri birbirinden farklıdır. Bu iki farklı grup hastalığın ayırt edilmesi için tetkik gecesinde hastaların sara nöbeti geçirmesi veya altını ıslatması veya diş gıcırdatması gerekmez. Uyku hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir hekim, EEG ve polisomnografi tetkikinde kaydedilen diğer vücut sinyallerine bakarak bu hastalıkların hangisinin var olduğunu tespit eder.

Yeni doğan bebeklerde görülen, uyku sırasında ortaya çıkan sıçramalar sara nöbetleri ile karışabilir. “İyi huylu yeni doğan uyku miyoklonusu” denilen bu tablo, selim ve normal bir durumdur.

Uykuda, özellikle bacaklarda daha nadir olarak kollarda, ardı sıra periyodik olarak tekrarlayan bacak hareketleri ile şekillenen uykuda periyodik hareket bozukluğu da bazı sara nöbetleri ile karışabilir. Bu hastaların bazılarında, bacak ve kollardaki hareketler, sara nöbetlerindekine benzer tarzda sıçrayıcı karakterde olabilir. Polisomnografi sırasında bacak ve kollardan elde edilen sinyaller ile EEG den elde edilen sinyaller bu iki hastalığın ayırt edilmesini sağlar.

Uyku apne sendromu olan hastalarda, nefes durmasını takiben nefes alma sırasında ortaya çıkan sıçrama ve kol–bacak hareketleri de sara nöbetlerindeki sıçramaları taklit edebilir.

Uykuda gövdenin, başın veya bacağın öne–arkaya veya sağa–sola ritmik bir şekilde sallanması ile şekillenen uykuda ritmik hareket bozukluğu bazı sara nöbetleri ile benzerlik gösterir. Bunun yanı sıra sadece uykuda ortaya çıkan, kol, bacak veya gövdenin kıvrılması, bükülmesi ile seyreden başka bir hareket bozukluğunu da sara nöbetlerinden ayırt etmek gerekir.

Rüyayı yaşama hastalığı olarak da adlandırılan, görülen rüyaya ile ilişkili, amaçlı ya da amaçsız hareketler ile şekillenen REM uykusu davranış bozukluğunda özellikle yataktan düşme, kolu, bacağı duvara vurma, bazı sara nöbetlerindeki yaralanmalar ile karışabilir.