Derya Karadeniz

Çocuklarda Uyku Terörü Nedir? Nedenleri Nelerdir?

  • Prof. Dr. Derya Karadeniz

Uyku terörü, uyku sırasında ağlama ya da acı çığlık ve yoğun korku gibi davranışlara terleme, çarpıntı gibi bulguların eşlik ettiği bir derin NREM uykusu hastalığı, “parasomni”sidir.

Placeholder

Uyku terörü aniden bir çığlık ve bağırma ile başlar. Bağırmaya, çarpıntı, hızlı soluk alıp verme, yüzde kızarma, terleme, göz kürelerinde büyüme eşlik eder. Kişi sıklıkla yatakta oturur, gözleri açıktır ancak dış uyaranlara yanıtsızdır ve uyandığında bilinci bulanık ve uyum sorunu olur. Erişkinlerde şiddet içerebilen, yataktan fırlama ve koşma şeklindeki davranışlar da görülebilir. Bazen rüyaya ait kesitler ya da kısa canlı rüya görüntüleri ya da halüsinasyonlar olsa da hemen takiben atağa yönelik unutkanlık gözlenir. Uyku terörü atağına, uygunsuz sesler eşlik edebilir. Bazen uyku terörünün yatıştırılması çok uzun zaman alabilir.

Özellikle çocuklarda, uykunun ilk üçte birlik kısmına ait bir atak öyküsünün varlığı uyku terörü tanısını desteklemektedir. Kavga etme ya da yataktan kaçma çabaları hastaya ya da çevresindekilere zarar verebilir.

Uyku terörü cinsiyetler arasında fark göstermez. Çocuklarda erişkinlerden 6 kat fazla ortaya çıkar. Genetik faktörlerin uyku teröründe rol oynadığı bilinmektedir. Uyurgezerlik için olan çoğu tetikleyici faktör uyku terörü için de geçerlidir. Uyku apne sendromu ve diğer uykuyla ilişkili solunum olayları uyku terörünü tetikleyici rol oynar.

Uyku terörü sıklıkla 4–12 yaş çocuklarda görülür ve uyurgezerlikte olduğu gibi ergenlik dönemde kendiliğinden düzelme eğilimindedir. Uyku esnasında doğurduğu sosyal huzursuzluk çocuk ve erişkinlerde sosyal ilişkileri bozabilir. Ciddi hatta ölümcül yaralanmalar görülebilir.