Derya Karadeniz

Çocuklarda Uyku Bozuklukları

  • Prof. Dr. Derya Karadeniz

Uykunun fiziksel yenilenme ve tamir, beynin gelişimi ve bilişsel fonksiyonlara yani dikkat, öğrenme ve hafızaya etkisi ve ayrıca duygu durum düzenleyici etkileri nedeniyle uykunun çocuklarda herhangi bir şekilde bozulması, azalması veya bir uyku hastalığının ortaya çıkması çocuğun hem fiziksel büyümesini yavaşlatır hem de başta okul performansı olmak üzere sosyal becerilerini ve psikolojik gelişimini bozar. Çocuklarda uyku bozukluklarının saptanması ve tedavisi çocuğun gerek fiziksel ve gerekse beyinsel ve psikolojik gelişimi açısından çok önemlidir.

Placeholder

Bebek ve Çocuklarda Normal Uykunun Özellikleri Nelerdir? Yeni doğan bebek, 24 saatin nerdeyse % 70’ini uykuda geçirir. Bebek ve çocukların uykusu erişkinlerden farklılık gösterir. Miadında doğan bir bebekte, uyku 3 evreden oluşur. REM uykusunun karşılığı olan aktif uyku, NREM uykusunun karşılığı olan pasif uyku ve belirsiz uyku. Yeni doğan döneminde, uykunun üçte ikisi aktif uyku yani REM uykusundan oluşturur.

Büyüme ile birlikte REM uykusu giderek azalır. REM uykusu, bebeğin beyin gelişimi ve olgunlaşmasını sağlar. Uyku süresi, yeni doğan döneminden ergenlik dönemine kadar farklılık gösterir. Aşağıdaki tabloda, yaşa göre çocuklardaki uyku süresi gösterilmiştir.

Yaş Ortalama Uyku Süresi Genel Uyku Süresi Şekerleme Sayısı
2-12 Ay 14,5 Saat / Gün 10-16 Saat / Gün 3
1-3 Yaş 13,5 Saat / Gün 9-16 Saat / Gün 2
3-5 Yaş 11 Saat / Gün 9-13 Saat / Gün 1
5-13 Yaş 10 Saat / Gün 8-12 Saat / Gün 0
Ergenlik 9 Saat / Gün 8-10 Saat / Gün 0

Yeni doğan bir bebek, uyku ve uyanıklığı 24 saat içine dağılmış bir şekilde yaşar. Yaşamın ilk 3 ayında, haftalar içinde uyku giderek gece saatlerine yoğunlaşır. Üçüncü aydan sonra gündüz uykusu gün içinde şekerlemeler şeklinde ortaya çıkar. REM uyku süresi 6. aydan itibaren çocukluktaki normal seviyesine yani uykunun % 30 –35’ine iner. Kişiye özgü uyku yapısı 6. aydan itibaren kendini gösterir. Çocuğun normal uyku süreli mi, yoksa kısa ya da uzun süreli uyku ihtiyacı olan bir insan mı olacağı bu yaşlarda kendini belli eder. Gelecekte, özellikle uykusuzluk hastalıklarının gelişimini engellemek açısından bebeğin uyku –uyanıklık ritminin oturmasına ilk 6 ayda dikkat etmek gereklidir. Üçüncü aydan itibaren bebek kendi odasında ve kendi yatağında uyumaya bırakılmalıdır.