Derya Karadeniz

Çocuklarda Büyüme ve Gelişmede Gecikmenin Ardında Uyku Hastalığı Yatıyor Olabilir mi?

  • Prof. Dr. Derya Karadeniz

Çocuklarda büyüme ve gelişmeyi etkileyen en önemli uyku hastalığı, uyku apne sendromudur.

Placeholder

Bu hastalık bazı çocuklarda erişkinlere benzer şekilde apneler ile seyrederken, bazen uykuda sığ solunum veya soluk alıp vermede zorlanma, zorlu nefes alma şeklinde de ortaya çıkabilir. Bu çocukların çoğunda horlama öyküsü vardır. Horlama genellikle yüksek seslidir, duraklamalar, iç çekme ile bölünmüştür ve nefes durmaları sonucu uykuda bazı vücut hareketleri görülebilir. Fakat bazı hastalar özellikle süt çocukları ve zayıf olanlar horlamayabilir. Bu çocuklar boyunları arkaya eğilmiş olacak şekilde, alışılmadık pozisyonlarda uyurlar. Uykuda terleme görülebilir, sabah baş ağrıları olabilir. Uyku apne sendromlu çocukların ebeveynlerinin çoğu, çocuğunun solunumundan endişe duydukları için çocuğu ile uyuyabilir veya apneleri sonlandırmak için çocuğunu sarsabilir ki bu hiçbir şekilde çözüm değildir.

Çocuklardaki uyku apne sendromunda, erişkinlerde olduğu gibi uykuda nefes durmaları sonucu ortaya çıkan kalp ritim düzensizlikleri vardır. İleri durumda, gece altını ıslatma dahi ortaya çıkabilir. Hatta çocuklarda, gece altını ıslatma durumunda, uyku apne sendromunun varlığı araştırılmalıdır. Burun etlerinin büyümesi nedeniyle genellikle ağız açık şekilde uyur ve uykuda ağızlarından nefes alıp verirler. Horlama, ağız açık uyuma, uykuda altını ıslatma, gündüz uyku ihtiyacı, derslerde uyuklama gibi belirtilerden herhangi birinin varlığı durumunda uyku konusunda uzmanlaşmış bir hekime başvurulmalıdır.

Çocuklarda uyku apne sendromu sıklığı erişkinlere göre daha azdır. Yaklaşık 100 çocuktan 2 sinde ortaya çıktığı bilinmektedir. Uyku apne sendromlu çocukların bademcikleri ve geniz etleri genellikle diğer çocuklardan daha büyüktür; şişmanlık da çocuklarda uyku apne sendromu için bir risk faktörüdür. Küçük çene yapısı da hastalığa zemin hazırlar. Alt dişlerin, üst dişlere göre daha geride olması, çocuklarda uyku apne sendromu için çok önemli bir tetikleyici faktördür.

Çocuklukta uyku apne sendromunun büyüme ve gelişme geriliğine neden olduğu gösterilmiştir. Tedaviden sonra hem boy hem de kiloda artış görülür. Çocuklarda uyku apne sendromu ayrıca kötü okul performansı, dikkat eksikliği –hiperaktivite bozukluğu ve saldırgan davranışlar gibi davranış bozukluklarına da neden olur.

Çocuklara uyku apne sendromunun tedavisinde öncelikle geniz eti ve bademciklerin alınması gereklidir. Uyku apne sendromunun varlığı durumunda, bademciklerin alınması açısından, çocuğun yaşının ilerlemesi beklenmez. Zira uyku apne sendromu çocuğun gelişimini bozan bir hastalıktır. Bunun yanı sıra, diş ve çene yapısı bozukluğu durumunda ortodontik tedavi kesinlikle gereklidir.